Zasady Lego Serious Play
Warsztaty z wykorzystaniem metody Lego® Serious Play® rządzą się specyficzną logiką: tu najważniejsze są proces, wyobraźnia i osobista interpretacja, a nie „ładne” czy „poprawne” budowle. Fundamentem dobrze poprowadzonej sesji jest sześć prostych zasad, które zmieniają typowe spotkanie w bezpieczną, a jednocześnie bardzo produktywną przestrzeń dialogu. Poniżej chcielibyśmy je przedstawić i pokrótce omówić.
#1. NIE DA SIĘ ZBUDOWAĆ „ŹLE”
W Lego® Serious Play® nie budujemy makiet zgodnych z rzeczywistością, tylko metafory tego, jak ludzie widzą strategię, zespół czy wyzwania biznesowe. Model ma znaczyć coś dla twórcy – nie musi być „ładny”, realistyczny ani symetryczny. Brak kategorii „dobrze” i „źle” usuwa podstawową barierę, która często paraliżuje uczestników: lęk przed kompromitacją. Gdy wiedzą, że każdy model jest „jednakowo dobry”, mogą skupić się na treści, a nie na ocenie. To szczególnie ważne przy tematach wrażliwych, jak zmiana strategii, restrukturyzacja czy konflikty między działami.
#2. JEŚLI NIE WIESZ, CO ROBIĆ, ZACZNIJ BUDOWAĆ
Liderzy są przyzwyczajeni do analiz, prezentacji i dyskusji, które poprzedzają jakiekolwiek działanie. Lego® Serious Play® świadomie odwraca ten nawyk: zachęca, aby najpierw sięgnąć po klocki, a dopiero potem racjonalizować, co powstało. Ruch dłoni, wybór elementów, spontaniczne dokładanie kolejnych części uruchamiają myślenie, do którego nie docieramy przy klasycznym „to trzeba na spokojnie”. W praktyce oznacza to, że nawet osoby deklarujące brak pomysłu po kilku minutach mają przed sobą model, który można omówić. To świetne narzędzie do przełamywania blokad w zespołach, które utknęły w analizach i nie są w stanie podjąć decyzji.
#3. MNIEJ MÓWIENIA, WIĘCEJ BUDOWANIA
Na poziomie zarządczym łatwo wejść w wielogodzinne dyskusje, zanim w ogóle powstanie cokolwiek konkretnego. W Lego® Serious Play® najpierw budujemy, a dopiero potem rozmawiamy. Krótka instrukcja, określony czas i cisza sprzyjają temu, że każdy rzeczywiście pracuje nad swoim ujęciem problemu. W efekcie do dyskusji wchodzimy z dwunastoma modelami, a nie z dwunastoma opiniami. To zmienia dynamikę spotkania: nie chodzi o to, kto mówi najgłośniej, tylko jaką perspektywę wnosi jego model. Taka struktura zabiera paliwo sporom retorycznym i kieruje energię grupy na konstruktywną integrację różnych punktów widzenia.
#4. TWÓRCA JEST WŁAŚCICIELEM MODELU
Twórca modelu ma wyłączne prawo do interpretowania tego, co zbudował. Nikt nie może poprawiać, dopowiadać sensów ani „przejąć” historii. Dla ludzi na wysokich stanowiskach to często nowe doświadczenie – oddać na chwilę kontrolę nad interpretacją i po prostu wysłuchać. Ta zasada buduje zaufanie i poczucie bezpieczeństwa psychologicznego, tak potrzebne w procesach zmian. Jeżeli uczestnicy warsztatu widzą, że ich sposób widzenia organizacji nie podlega natychmiastowemu zakwestionowaniu, są bardziej skłonni odsłonić wątpliwości, napięcia czy niewygodne obserwacje. To z kolei daje znacznie pełniejszy obraz rzeczywistości.
#5. ROZMAWIAMY O MODELU, NIE O TWÓRCY
Po zakończeniu budowania przechodzimy do dzielenia się historiami. Kluczowa zasada brzmi: komentujemy model, nie człowieka. Zamiast „To jest zbyt pesymistyczne podejście”lub „Przecież to nie ma sensu”, pojawiają się pytania typu: „Co symbolizuje ten czerwony element?”, „Dlaczego ta część stoi osobno?”, „Co by się stało, gdyby tę wieżę usunąć?”. Ta drobna zmiana robi ogromną różnicę, ponieważ z jednej strony zdejmuje ciężar osobistej oceny, a z drugiej pozwala dotknąć trudnych tematów – braków zaufania, przeciążenia czy niejasnych priorytetów. Uczestnicy odnoszą się do widocznych elementów, koncentrują się na modelu a nie na osobie twórcy.
#6. BAW SIĘ DOBRZE – BEZ FRAJDY NIE BĘDZIE EFEKTU
Słowo „zabawa” bywa podejrzane, szczególnie w kontekście zarządów, ale to właśnie ono odróżnia żywy proces zmiany od jeszcze jednego „ćwiczenia z agendy”. Dobrze poprowadzona sesja Lego® Serious Play® łączy powagę tematów biznesowych z lekkością formy. Uczestnicy śmieją się, żartują z własnych metafor, jednocześnie dochodząc do bardzo konkretnych wniosków. Taka atmosfera obniża napięcie, otwiera na odważniejsze hipotezy („a co jeśli nasza firma jest jak ta chwiejna wieża?”) i sprawia, że wnioski naprawdę zostają w pamięci. Bez autentycznej przyjemności z procesu wszystko łatwo wraca do „tak zawsze robiliśmy”.
CO MOŻE DAĆ TAKA SESJA TWOJEJ ORGANIZACJI?
Warsztat z wykorzystaniem Lego® Serious Play® to nie „fajerwerk z klockami”, ale narzędzie do:
- odsłonięcia niewidocznych na co dzień napięć i założeń w zespołach,
- budowania wspólnego obrazu strategii czy kierunku zmian,
- pracy nad kulturą organizacyjną w sposób mniej konfrontacyjny, a bardziej nastawiony na współpracę i osiąganie wspólnych celów,
- angażowania liderów, którzy na klasycznych warsztatach pozostają bierni.
Dzięki tym sześciu zasadom sesja staje się przestrzenią realnego dialogu, a nie kolejną prezentacją z serią deklaracji.
